Gõ Tiếng Đức Với Dấu Umlaut Và ß
Tiếng Đức chuẩn dùng bảng chữ cái Latinh, cộng thêm bốn ký tự mà bàn phím tiếng Anh không có: các dấu umlaut ä, ö, ü và chữ S sắc ß (Eszett). Công cụ này cung cấp một bàn phím QWERTZ đầy đủ, trong đó mỗi ký tự trên đều có phím riêng, giúp bạn gõ đúng chính tả những cái tên như Müller, Köln hay Straße đúng như cách chúng vẫn được viết, thay vì phải dùng tạm nguyên âm trơn.
Ai Cần Đến Bàn Phím Tiếng Đức
Tiếng Đức là ngôn ngữ mẹ đẻ được nói nhiều nhất trong Liên minh châu Âu, và là ngôn ngữ chính thức tại Đức, Áo, Thụy Sĩ, Liechtenstein và Luxembourg. Phần lớn người vào trang này không ngồi trước một chiếc máy tính sản xuất tại Đức, nên chỉ cần thiếu một dấu umlaut hay chữ ß thôi cũng đủ khiến bạn phải lục tung bảng ký tự đặc biệt. Một vài tình huống khiến chuyện này trở nên phiền phức nhanh chóng:
Người học và người đi thi
Email và hồ sơ xin việc
Tên riêng và địa danh
Bố Cục QWERTZ, Giải Thích Từng Phím
Khối phím chữ chính gần như giống hệt bàn phím tiếng Anh, chỉ có một điểm hoán đổi có chủ đích: Z và Y đổi chỗ cho nhau. Z chuyển lên hàng trên cùng, đứng cạnh T, còn Y lùi xuống hàng dưới cùng, cạnh X. Tiếng Đức dùng chữ Z liên tục — cứ nghĩ đến các cụm tz và z trong Katze hay zwei — trong khi Y lại rất hiếm gặp, nên chữ cái dùng nhiều hơn được đặt ở vị trí dễ bấm hơn.
Các phím umlaut: ä, ö, ü
Thay vì phải ghép dấu từ một phím chết (dead key), QWERTZ dành hẳn cho mỗi dấu umlaut một phím riêng ở bên phải bàn phím:
- ü nằm ở cuối hàng phím chữ trên cùng, ngay sau phím P. Giữ Shift để có Ü.
- ö và ä nằm ở cuối hàng phím cơ sở, ngay sau phím L. Giữ Shift sẽ cho ra Ö và Ä.
Vì đây là các phím thật chứ không phải tổ hợp phím, gõ für, hören hay Bäcker chỉ cần một lần bấm cho mỗi ký tự — không phải nhớ trình tự "gõ dấu rồi mới gõ nguyên âm".
Chữ Eszett (ß) và hàng phím số
Chữ ß nằm trên hàng phím số trên cùng, ngay sau phím 0 và =. Đây là ký tự mặc định của phím đó, không cần giữ Shift — nhấn Shift tại vị trí này sẽ cho ra dấu hỏi thay vì ß. Hàng phím số cũng bố trí một số ký hiệu ở vị trí kiểu Đức khiến người quen gõ QWERTY khá bất ngờ: Shift + 2 cho dấu ngoặc kép ", Shift + 3 cho ký hiệu điều luật § hay dùng khi trích dẫn văn bản pháp lý và học thuật, còn dấu ngoặc đơn nằm ở Shift + 8 và Shift + 9.
Ở đầu bên phải hàng phím số còn có một phím dấu kết hợp: ´ (dấu sắc) khi bấm thường và ` (dấu huyền) khi giữ Shift — hữu ích cho một số từ mượn hiếm gặp như Café.
Những phím đặc biệt khác đáng chú ý
- Một phím riêng < / > nằm ở bên trái phím Y trên hàng dưới cùng — chi tiết quen thuộc của bàn phím châu Âu mà QWERTY lại giấu ở nơi khác.
- + và * dùng chung một phím, ngay sau phím ü trên hàng trên cùng.
- Cặp phím ^ và ° (độ) mở đầu hàng phím số ở ngoài cùng bên trái.
Các Bước Gõ Tiếng Đức
Chọn cách nhập liệu
Nhấp vào các phím QWERTZ trên màn hình bằng chuột hoặc ngón tay, hoặc nhấp vào ô văn bản rồi gõ trực tiếp trên bàn phím vật lý. Bạn có thể kết hợp cả hai cách bất cứ lúc nào.
Gõ các dấu umlaut và ß
Nhấn các phím ä, ö, ü ở bên phải bàn phím và phím ß trên hàng phím số. Trên bàn phím ảo, các phím này nằm đúng vị trí mà một người gõ tiếng Đức vẫn quen thuộc.
Dùng Shift để gõ chữ hoa và ký hiệu
Giữ Shift để gõ chữ hoa, các umlaut viết hoa (Ä, Ö, Ü) và các ký hiệu cần Shift, chẳng hạn § trên phím số 3.
Kiểm tra, sao chép hoặc xóa
Theo dõi bộ đếm ký tự trực tiếp khi bạn gõ, nhấn Copy để chép toàn bộ văn bản vào clipboard, hoặc nhấn Clear để xóa trắng ô văn bản và bắt đầu lại.
Giải Đáp Thắc Mắc Về Gõ Tiếng Đức
Vì sao phím Y và Z lại nằm ở vị trí khác nhau?
Việc hoán đổi này chính là đặc điểm nhận diện của QWERTZ. Tiếng Đức dùng chữ Z nhiều hơn hẳn chữ Y, và Z thường đi liền với T, như trong Platz hay jetzt. Vì vậy bố cục này đưa Z lên hàng trên cùng và đẩy chữ Y ít dùng xuống cạnh X.
Nếu một biểu mẫu không chấp nhận ä, ö, ü hoặc ß thì sao?
Tiếng Đức có cách thay thế chính thức: viết dấu umlaut thành nguyên âm gốc cộng thêm e, và viết ß thành ss. Vì vậy Müller trở thành Mueller, schön trở thành schoen, còn Straße trở thành Strasse. Cách viết này được hiểu rộng rãi và vẫn thường thấy trong địa chỉ email hay các hệ thống cũ.
Làm sao để gõ chữ ß viết hoa?
Theo truyền thống thì không cần — khi cả từ được viết hoa toàn bộ, ß sẽ đổi thành SS, đó là lý do STRASSE là cách viết cổ điển. Chữ Eszett viết hoa (ẞ) đã được chính thức đưa vào chính tả tiếng Đức từ năm 2017, nhưng đây là lựa chọn không bắt buộc và không xuất hiện trên bố cục này, nơi ß vẫn chỉ có phím chữ thường.
Làm sao để gõ ký hiệu điều luật §?
Giữ Shift và nhấn phím 3. Người Đức gọi đây là ký hiệu Paragraf và dùng nó liên tục khi trích dẫn luật và hợp đồng, chẳng hạn § 5 Abs. 2. Lưu ý rằng ký hiệu euro không được in trên bàn phím ảo này.
Đây có phải là bàn phím tiếng Đức của Thụy Sĩ không?
Không. Đây là bố cục QWERTZ của Đức và Áo, có các phím riêng cho ä, ö, ü và phím ß. Bàn phím QWERTZ của Thụy Sĩ phải chia sẻ không gian với tiếng Pháp và tiếng Ý, nên các dấu umlaut phải tạo qua phím dấu và hoàn toàn không có phím ß — tiếng Đức chuẩn tại Thụy Sĩ viết ss ở mọi nơi thay cho ß.
Tôi có thể thêm dấu cho các từ mượn như Café không?
Có. Phím dấu ở đầu bên phải hàng phím số cho ra ´ khi bấm thường và ` khi giữ Shift — đủ dùng cho số ít từ mượn có dấu mà tiếng Đức vẫn giữ lại, như Café, Attaché và Varieté. Trong tiếng Đức hàng ngày bạn hiếm khi cần đến chúng; phần việc chính vẫn do các dấu umlaut và ß đảm nhiệm.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!